Kayıp, ayrılık ve önemli yaşam değişiklikleri sonrasında yaşanan duygusal süreçlerin ve yeni koşullara uyumun ele alındığı danışmanlık.
Yas ve Kayıp Süreci
Kayıp yalnızca bir yakının vefatıyla sınırlı değildir. Ayrılık, boşanma, iş kaybı, sağlıkla ilgili değişimler, göç veya yaşam düzenindeki önemli dönüşümler de yas benzeri süreçler yaratabilir.
Yasın süresi ve biçimi kişiden kişiye değişir. Üzüntü, özlem, öfke, suçluluk, boşluk hissi veya günlük yaşama dönmekte zorlanma gibi farklı duygular yaşanabilir.
Her Yas Süreci Kendine Özgüdür
Yas için herkesin uyması gereken tek bir sıra veya zaman çizelgesi yoktur. Kişinin kayıpla ilişkisi, yaşam koşulları ve destek kaynakları sürecin nasıl yaşandığını etkileyebilir.
Bu nedenle danışmanlıkta kişinin yasını başka insanların deneyimleriyle karşılaştırmak yerine kendi ihtiyaçlarına ve yaşamına odaklanılır.
Danışmanlık Sürecinde Neler Ele Alınır?
Yaşanan kaybın kişi için anlamı, günlük yaşama etkileri ve değişen koşullara uyum süreci değerlendirilebilir. Duygulara alan açmak, günlük yaşamı yeniden düzenlemek ve kişinin destek kaynaklarını fark etmesi üzerinde çalışılabilir.
Amaç kaybı unutturmak değil, kişinin deneyimini anlamlandırmasına ve değişen yaşam koşullarında kendi yolunu oluşturmasına destek olmaktır.
Süreç Nasıl İlerler?
Danışmanlık süreci, başvuru nedeninin, yaşanan güçlüklerin günlük yaşam üzerindeki etkilerinin ve kişinin beklentilerinin anlaşılmasıyla başlar. İlk görüşmelerde kişinin yaşam koşulları, ilişkileri, mevcut destek kaynakları ve ihtiyaçları birlikte değerlendirilir.
Sonraki görüşmelerde üzerinde çalışılacak öncelikler ve hedefler birlikte belirlenir. Görüşmelerin içeriği sabit bir şablona göre değil, kişinin ihtiyaçlarına ve süreç içinde ortaya çıkan yeni konulara göre şekillenir.
İlk Görüşme
İlk görüşmede kişinin neden destek aradığı, ne zamandır zorlandığı, bu durumun günlük yaşamına nasıl yansıdığı ve görüşmelerden ne beklediği konuşulur. Amaç, kişinin kendisini rahatça ifade edebileceği bir iletişim alanı oluşturmaktır.
İlk görüşmenin sonunda ihtiyaçlar ve danışmanlık sürecinin hangi çerçevede ilerleyebileceği birlikte değerlendirilebilir. Kişinin kendisini hazır hissetmediği bir konuyu hemen ayrıntılı biçimde anlatması beklenmez.
Yaklaşım
Çalışma biçimi, kişiyi yalnızca tek bir belirti veya sorun üzerinden değerlendirmek yerine yaşamının farklı alanlarını birlikte ele almayı amaçlar. Duygular, düşünceler, davranışlar, ilişkiler ve içinde bulunulan yaşam koşulları birlikte değerlendirilebilir.
Görüşmelerde yargılayıcı olmayan, kişinin ihtiyaçlarını merkeze alan ve birlikte belirlenen hedefler üzerinden ilerleyen bir yaklaşım benimsenir.
Gizlilik ve Güven
Gizlilik ve güven, psikolojik danışmanlık sürecinin temel unsurlarıdır. Görüşmelerde paylaşılan kişisel bilgilerin gizliliğine özen gösterilir. Gizliliğin mesleki ve yasal sınırları ile danışmanlık sürecinin çerçevesi başlangıçta açık biçimde konuşulabilir.
Online ve Yüz Yüze Görüşme
Kişinin yaşam koşulları ve uygunluğu doğrultusunda online veya yüz yüze görüşme seçenekleri değerlendirilebilir. Farklı şehirde yaşayan, yoğun çalışma programına sahip olan veya ulaşım konusunda güçlük yaşayan kişiler için online görüşme erişimi kolaylaştırabilir.
Sık Sorulan Sorular
Bireysel psikolojik danışmanlık için randevu almadan önce nelere dikkat edilmelidir?
Danışmanlık alacağınız uzmanın çalışma alanlarını, mesleki yetkinliklerini ve sunduğu hizmetin ihtiyaçlarınıza uygun olup olmadığını incelemek faydalı olabilir. Görüşme ortamında kendinizi rahat hissedebilmeniz de önemli bir unsurdur.
Bireysel psikolojik danışmanlık sırasında her şeyi anlatmak zorunda mıyım?
Hayır. Kendinizi hazır hissetmediğiniz bir konuyu hemen paylaşmanız gerekmez. Güven oluştukça konuşmak istediğiniz konular zaman içinde ele alınabilir.
Görüşmede konuşacak konu bulamazsam ne olur?
Görüşmeler yalnızca önceden belirlenmiş konular üzerinden ilerlemek zorunda değildir. Günlük yaşamda yaşadığınız bir olay, o dönemde hissettiğiniz bir duygu veya aklınızda kalan bir düşünce görüşmenin başlangıç noktası olabilir.
Danışmanlık sırasında duygulanmak veya ağlamak normal midir?
Evet. Sizin için önemli veya zorlayıcı konulardan bahsederken duygulanmanız doğal olabilir. Görüşme ortamında bu duyguların güvenli biçimde ifade edilebilmesine alan tanınır.
Bireysel psikolojik danışmanlıkta yakınlarımın da görüşmeye katılması gerekir mi?
18 yaşından büyük bireylerde bireysel psikolojik danışmanlık görüşmeleri yalnızca danışan ile yürütülür.
Danışmanlıkta kişisel kararlar benim yerime verilir mi?
Hayır. Danışmanlığın amacı sizin yerinize karar vermek değildir. Seçeneklerinizi daha açık değerlendirmenize ve kendi kararlarınızı daha bilinçli şekilde oluşturmanıza destek olunabilir.
Görüşmeye geç kalırsam ne olur?
Görüşme düzeni ve geç kalma durumlarında uygulanacak koşullar, randevu planlaması sırasında belirlenen kurallara göre değişebilir. Bu nedenle randevu oluştururken ilgili bilgilendirmeleri öğrenmeniz önemlidir
Bir görüşmeyi iptal etmem veya ertelemem gerekirse ne yapmalıyım?
Randevu iptali veya değişikliği yapılması gerektiğinde en az 24 saat önceden bilgi verilmesi gerekir. 24 saatten daha kısa süre kala yapılan iptal veya değişikliklerde randevu koşulları geçerli olabilir.
Ailem veya partnerim benim hakkımda bilgi alabilir mi?
Görüşmelerde paylaşılan kişisel bilgiler gizlilik çerçevesinde ele alınır. Üçüncü kişilerle bilgi paylaşımı konusunda mesleki ve yasal sınırlar dikkate alınır.
Görüşme sırasında kendimi rahat hissetmezsem ne yapabilirim?
Görüşme sırasında yaşadığınız rahatsızlığı veya beklentilerinizi açıkça paylaşmanız önemlidir. Böylece görüşme biçimi ve ele alınan konular ihtiyaçlarınız doğrultusunda yeniden değerlendirilebilir.
Danışmanlık sürecine ara vermek mümkün müdür?
Evet. Danışmanlık sürecine ara verme ihtiyacı koşullarınıza göre değerlendirilebilir. Ara verme veya yeniden başlama konusunda danışmanınızla iletişim kurularak uygun bir plan oluşturulabilir.
Belirli nesne, durum veya ortamlara karşı yoğun korku ve kaçınma davranışlarının yaşam üzerindeki etkilerinin ele alındığı süreç.
Partner, aile, arkadaşlık veya iş ilişkilerinde yaşanan iletişim güçlükleri ve tekrar eden ilişkisel örüntülerin ele alındığı bireysel danışmanlık.

