Bağımlılıklar

Bağımlılık Nedir?

Bağımlılık, kişinin bir maddeyi kullanma veya belirli bir davranışı gerçekleştirme isteğini kontrol etmekte zorlanması ve bunun zaman içinde günlük yaşamını, ilişkilerini, işini, eğitimini ya da sağlığını olumsuz etkilemesine rağmen devam etmesiyle ortaya çıkabilen bir durumdur.

Bağımlılık yalnızca alkol veya uyuşturucu madde kullanımıyla sınırlı değildir. Kumar, internet, oyun veya bazı diğer davranışlar da kişinin yaşamında kontrol edilmesi güç bir hale gelebilir. Ancak her sık yapılan davranış bağımlılık anlamına gelmez. Değerlendirmede kontrol kaybı, davranışın yaşam üzerindeki etkisi ve kişinin devam eden olumsuz sonuçlara rağmen davranışı sürdürmesi önemlidir.

Bağımlılık yaşayan kişiyi yalnızca “iradesiz” veya “kendini kontrol edemeyen” biri olarak değerlendirmek, yaşanan sorunun anlaşılmasını zorlaştırabilir. Bağımlılığın oluşmasında biyolojik, psikolojik ve sosyal etkenler birlikte rol oynayabilir.

Bağımlılığın Belirtileri Nelerdir?

Bağımlılığın belirtileri kullanılan maddeye veya sürdürülen davranışa göre değişebilir. Bununla birlikte bazı ortak özelliklerden söz edilebilir.

Kişinin davranışı kontrol etmekte zorlanması, bırakmayı veya azaltmayı denemesine rağmen tekrar başlaması, giderek daha fazla zamanını bu davranışa ayırması ve günlük sorumluluklarını ihmal etmesi önemli işaretler arasında yer alabilir.

Bağımlılık ilerledikçe kişi ailesiyle, arkadaşlarıyla veya iş çevresiyle yaşadığı sorunlara rağmen davranışını sürdürebilir. Bazı kişiler ise yaşadığı problemi gizlemek için davranışlarını çevresinden saklamaya başlayabilir.

Bağımlılığın Duygusal ve Zihinsel Belirtileri

Bağımlılıkta maddeye veya davranışa yönelik yoğun istek, zihinsel olarak sürekli bununla meşgul olma ve kullanmadığında veya davranışı gerçekleştirmediğinde huzursuzluk yaşama görülebilir.

Kişi gün içinde ne zaman tekrar kullanacağını ya da davranışı ne zaman gerçekleştireceğini düşünebilir. Bazı kişilerde suçluluk, utanç, pişmanlık veya kendine yönelik olumsuz düşünceler de ortaya çıkabilir.

Özellikle stresli veya duygusal olarak zorlayıcı dönemlerde maddeyi ya da davranışı rahatlamak, kaçmak veya kendisini daha iyi hissetmek için kullanma eğilimi güçlenebilir.

Bağımlılığın Davranışsal Belirtileri

Bağımlılığın en önemli göstergelerinden biri davranış üzerindeki kontrolün azalmasıdır.

Kişi bırakmayı veya azaltmayı planladığı halde bunu sürdüremeyebilir. Davranış için giderek daha fazla zaman ayırabilir ve daha önce önem verdiği aktiviteleri ihmal edebilir.

İş veya okul sorumluluklarının aksaması, aileyle geçirilen zamanın azalması, sosyal çevreden uzaklaşma, maddi sorunlar yaşama veya davranışı gizlemek için yalan söyleme de bazı kişilerde görülebilir.

Bağımlılığın Fiziksel Belirtileri

Özellikle alkol, nikotin ve diğer psikoaktif maddelerde fiziksel belirtiler ortaya çıkabilir. Kullanılan maddeye bağlı olarak uyku sorunları, iştah değişiklikleri, yorgunluk, titreme veya başka bedensel belirtiler görülebilir.

Madde kullanımının bırakılması ya da azaltılması sonrasında ortaya çıkan yoksunluk belirtileri de bağımlılık değerlendirmesinde önem taşıyabilir.

Her fiziksel belirti bağımlılık anlamına gelmez. Özellikle madde kullanımı söz konusu olduğunda fiziksel belirtilerin tıbbi açıdan da değerlendirilmesi gerekir.

Bağımlılık Nasıl Anlaşılır?

Bağımlılığı yalnızca kullanım veya davranışın sıklığına bakarak değerlendirmek yeterli değildir. Bir kişinin bir davranışı sık yapması tek başına bağımlılık anlamına gelmeyebilir.

Önemli sorulardan bazıları şunlardır: Kişi davranışı kontrol edebiliyor mu? Azaltmayı veya bırakmayı denediğinde başarılı olabiliyor mu? Davranış nedeniyle sorumluluklarını ihmal ediyor mu? Olumsuz sonuçlara rağmen devam ediyor mu? Günün önemli bir bölümü bu davranışla mı geçiyor?

Bu sorular kişinin yaşadığı güçlüğün boyutunu anlamaya yardımcı olabilir. Tanı gerektiren durumlarda ise değerlendirme uygun sağlık profesyonelleri tarafından yapılmalıdır.

Bağımlılık Neden Olur?

Bağımlılığın tek bir nedeni yoktur. Genetik yatkınlık, beynin ödül ve motivasyon sistemleri, stres, travmatik yaşantılar, ruhsal güçlükler, sosyal çevre ve yaşam koşulları bağımlılığın gelişiminde farklı düzeylerde rol oynayabilir.

Bazı kişiler bir maddeyi veya davranışı başlangıçta merak, sosyal çevre, eğlence ya da rahatlama amacıyla deneyebilir. Zaman içinde kullanım veya davranış üzerindeki kontrol azalabilir.

Ancak aynı koşullarda bulunan herkesin bağımlılık geliştirmemesi, bağımlılığın çok sayıda faktörün bir araya gelmesiyle oluştuğunu gösterir.

Bağımlılığın Risk Faktörleri Nelerdir?

Bağımlılık açısından risk oluşturabilecek faktörler arasında ailede bağımlılık öyküsü, erken yaşta madde kullanımı, yoğun stres, travmatik deneyimler, sosyal çevrenin etkisi ve bazı ruhsal sorunlar bulunabilir.

Kolay erişim, sosyal kabul ve kişinin madde veya davranışla erken yaşta tanışması da riski etkileyebilir.

Bununla birlikte herhangi bir risk faktörünün bulunması kişinin mutlaka bağımlı olacağı anlamına gelmez. Risk faktörleri kişinin yaşadığı koşulların bütünü içinde değerlendirilmelidir.

Bağımlılık Türleri Nelerdir?

Bağımlılıklar genel olarak madde bağımlılıkları ve davranışsal bağımlılıklar başlıkları altında ele alınabilir.

Alkol, nikotin ve diğer psikoaktif maddeler madde kullanımına bağlı bağımlılıklarla ilişkilidir. Kumar gibi bazı davranışlar ise kişinin davranış üzerinde kontrolünü kaybetmesi ve davranışın yaşamında ciddi sonuçlar oluşturması üzerinden değerlendirilir.

İnternet, oyun veya alışveriş gibi davranışlar günlük yaşamda sorun oluşturabilir. Ancak bu alanların tamamının klinik sınıflandırmalarda aynı biçimde bağımlılık olarak kabul edilmediğini belirtmek gerekir.

Madde Bağımlılığı

Madde bağımlılığında kişi alkol, nikotin veya başka psikoaktif maddeleri kullanmayı kontrol etmekte zorlanabilir.

Kullanımın giderek daha fazla zaman alması, azaltma girişimlerinin başarısız olması, sorumlulukların ihmal edilmesi ve olumsuz sonuçlara rağmen kullanıma devam edilmesi önemli işaretler olabilir.

Madde kullanımının kişinin fiziksel sağlığı üzerindeki etkileri nedeniyle psikolojik değerlendirmenin yanında gerektiğinde tıbbi ve psikiyatrik değerlendirme de önem taşır.

Alkol Bağımlılığı

Alkol kullanımının kontrol edilememesi, kişinin planladığından daha fazla veya daha uzun süre alkol kullanması ve azaltma girişimlerinde zorlanması alkol kullanımına ilişkin önemli uyarı işaretleri olabilir.

Alkol kullanımının aile ilişkileri, iş hayatı, maddi durum veya fiziksel sağlık üzerinde olumsuz sonuçlara yol açmasına rağmen sürdürülmesi de değerlendirilmelidir.

Alkol kullanımını bırakma veya ciddi biçimde azaltma sırasında bazı kişilerde yoksunluk belirtileri ortaya çıkabileceğinden, özellikle yoğun ve uzun süreli kullanım söz konusu olduğunda tıbbi değerlendirme olmadan ani bırakma kararı verilmemelidir.

Uyuşturucu ve Uyarıcı Madde Bağımlılığı

Uyuşturucu ve uyarıcı maddelerin tekrarlayan kullanımı zaman içinde kişinin madde üzerindeki kontrolünü kaybetmesine neden olabilir.

Maddeyi bulmak veya kullanmak için giderek daha fazla zaman harcamak, günlük sorumlulukları ihmal etmek, sosyal çevreden uzaklaşmak ve kullanımın yol açtığı sorunlara rağmen devam etmek önemli belirtiler arasında olabilir.

Bu tür bağımlılıklarda kişinin fiziksel sağlığı ve güvenliği de göz önünde bulundurulmalıdır. Yoksunluk veya aşırı kullanım riski bulunan durumlarda tıbbi destek önemlidir.

Nikotin ve Tütün Bağımlılığı

Sigara ve diğer nikotin ürünlerinin kullanımı bazı kişilerde güçlü bir bağımlılık geliştirebilir. Kişi bırakmak istediği halde tekrar başlayabilir veya kullanım miktarını kontrol etmekte zorlanabilir.

Özellikle stresli dönemlerde nikotine yönelme isteğinin artması, bırakma girişimlerinin tekrarlanmasına rağmen kullanımın sürmesi ve nikotin alınmadığında huzursuzluk yaşanması bağımlılıkla ilişkili olabilir.

Nikotin bağımlılığında psikolojik destek, kişinin tetikleyicilerini fark etmesine ve bırakma sürecinde karşılaştığı güçlükleri yönetmesine katkı sağlayabilir.

Davranışsal Bağımlılıklar

Davranışsal bağımlılıklarda belirli bir madde kullanılmadan da kontrol edilmesi zor bir davranış döngüsü oluşabilir.

Kumar oynama, oyun oynama veya internet kullanımı bazı kişilerde günlük yaşamın diğer alanlarını geri plana itecek kadar yoğunlaşabilir.

Ancak her yoğun kullanım davranışsal bağımlılık olarak değerlendirilmez. Davranışın kontrol edilememesi, kişinin sorumluluklarını ihmal etmesi ve olumsuz sonuçlara rağmen devam etmesi gibi özellikler değerlendirmede önemlidir.

Kumar Bağımlılığı

Kumar davranışı kişinin maddi durumunu, ilişkilerini ve günlük yaşamını ciddi biçimde etkileyebilecek hale geldiğinde önemli bir sorun haline gelebilir.

Kişi kaybettiği parayı geri kazanmak amacıyla yeniden kumar oynayabilir, giderek daha fazla para harcayabilir veya kumar oynadığını yakınlarından gizleyebilir.

Maddi kayıplara ve ilişkisel sorunlara rağmen davranışın sürdürülmesi, kumar davranışı üzerindeki kontrolün azaldığını gösterebilir.

İnternet ve Teknoloji Bağımlılığı

İnternet ve teknoloji kullanımı modern yaşamın doğal bir parçasıdır. Bu nedenle uzun süre çevrimiçi olmak tek başına bağımlılık anlamına gelmez.

Sorun, kişinin internet kullanımını kontrol etmekte zorlanması ve kullanım nedeniyle uyku, okul, iş, sosyal ilişkiler veya günlük sorumlulukların belirgin biçimde aksamasıdır.

Kişi çevrimiçi olmadığı zaman huzursuz olabilir ve gün içinde yapması gereken birçok işi internet kullanımını sürdürmek için erteleyebilir.

Oyun Bağımlılığı

Oyun oynama bazı kişiler için eğlence ve sosyal etkileşim alanı olabilir. Ancak oyun davranışı üzerinde kontrol kaybolduğunda ve kişi günlük yaşamının diğer alanlarını ihmal etmeye başladığında sorun ortaya çıkabilir.

Oyuna ayrılan sürenin giderek artması, bırakmak istendiğinde zorlanma, okul veya iş sorumluluklarının aksaması ve sosyal ilişkilerin geri plana itilmesi dikkat edilmesi gereken belirtiler arasındadır.

Oyun oynama davranışının klinik açıdan değerlendirilmesi için yalnızca geçirilen süreye değil, davranışın kişinin yaşamındaki işlevine ve kontrol düzeyine bakılmalıdır.

Sosyal Medya Bağımlılığı

Sosyal medya kullanımı tek başına bağımlılık anlamına gelmez. Ancak kişi sosyal medya kullanımını kontrol edemiyor, günün önemli bir bölümünü platformlarda geçiriyor ve kullanım nedeniyle uyku, iş, okul veya ilişkileri zarar görüyorsa durum değerlendirilmelidir.

Bildirimleri sürekli kontrol etmek, çevrimiçi olmadığı zaman huzursuz olmak veya önemli bir işi sosyal medya nedeniyle ertelemek bazı kişilerde problemli kullanımın işaretleri olabilir.

Alışveriş Bağımlılığı

Alışveriş yapmak herkes için bağımlılık anlamına gelmez. Ancak bazı kişilerde satın alma davranışı kontrol edilmesi güç bir hale gelebilir.

Kişi ihtiyaç duymadığı ürünleri tekrar tekrar satın alabilir, alışveriş sonrasında pişmanlık yaşayabilir veya maddi sorunlara rağmen satın alma davranışını sürdürebilir.

Bazı kişiler alışverişi stres, üzüntü veya boşluk hissiyle başa çıkmak için kullanabilir. Bu durumda davranışın altında bulunan duygusal ihtiyaçların değerlendirilmesi önemlidir.

Bağımlılık ve Tolerans Gelişimi

Özellikle madde kullanımında tolerans, kişinin daha önce elde ettiği etkiyi sağlayabilmek için zaman içinde daha fazla madde kullanmaya ihtiyaç duyması şeklinde ortaya çıkabilir.

Tolerans gelişimi bağımlılığın değerlendirilmesinde önemli bir özellik olabilir ancak bağımlılık tanısı yalnızca tolerans gelişimine bakılarak konulmaz.

Her madde veya davranışta aynı biçimde ortaya çıkmadığı için kişinin kullanım öyküsü ve diğer belirtileri birlikte değerlendirilmelidir.

Bağımlılık ve Yoksunluk Belirtileri

Yoksunluk, özellikle düzenli madde kullanımının azaltılması veya bırakılması sonrasında ortaya çıkabilen fiziksel ve psikolojik belirtileri ifade eder.

Kullanılan maddeye göre huzursuzluk, uyku sorunları, terleme, titreme, yoğun istek, dikkat güçlüğü veya başka belirtiler görülebilir.

Yoksunluk belirtilerinin şiddeti kullanılan maddeye, kullanım süresine ve kişinin fiziksel durumuna göre değişebilir. Bazı maddelerin bırakılması ciddi tıbbi riskler oluşturabileceğinden, özellikle uzun süreli ve yoğun kullanımda bırakma süreci sağlık profesyonelleriyle planlanmalıdır.

Bağımlılık Günlük Yaşamı Nasıl Etkiler?

Bağımlılık zaman içinde kişinin yaşamındaki öncelikleri değiştirebilir. Maddeyi kullanmak veya davranışı gerçekleştirmek, iş, okul, aile ve sosyal yaşamdan daha önemli hale gelebilir.

Günlük sorumlulukların ihmal edilmesi, maddi sorunlar, uyku düzeninin bozulması ve kişinin sosyal çevresinden uzaklaşması sık karşılaşılan sonuçlar arasında olabilir.

Kişi başlangıçta kontrol edebildiğini düşündüğü bir davranışın zamanla hayatının önemli bir bölümünü kapladığını fark edebilir.

Bağımlılığın Aile ve İlişkilere Etkisi

Bağımlılık yalnızca bağımlılığı yaşayan kişiyi değil, yakın çevresini de etkileyebilir. Güven sorunları, tartışmalar, maddi problemler ve verilen sözlerin yerine getirilememesi aile içinde ciddi gerilim oluşturabilir.

Kişinin davranışını gizlemeye çalışması veya yakınlarının sürekli kontrol etmeye çalışması da ilişkilerde yeni çatışmalar yaratabilir.

Bu nedenle bağımlılık durumlarında hem kişinin kendi sorumluluklarını fark etmesi hem de aile üyelerinin bağımlılığın doğasını anlaması önemlidir.

Bağımlılığın İş, Eğitim ve Sosyal Hayata Etkileri

Bağımlılık iş veya okul sorumluluklarının aksamasına neden olabilir. Geç kalma, devamsızlık, performans düşüşü veya görevleri zamanında tamamlayamama görülebilir.

Sosyal yaşamda ise kişi zamanının önemli bir bölümünü maddeye veya davranışa ayırdığı için arkadaşlarıyla ve ailesiyle daha az vakit geçirebilir.

Zaman içinde sosyal çevrenin daralması, yalnızlık ve kişinin yaşamdan aldığı doyumun azalması gibi sonuçlar ortaya çıkabilir.

Bağımlılık ile Depresyon ve Kaygı İlişkisi

Bağımlılık ile depresyon ve kaygı arasında çift yönlü bir ilişki bulunabilir. Bazı kişiler yoğun kaygı, üzüntü veya stresle baş etmek amacıyla madde veya belirli davranışlara yönelebilir.

Öte yandan bağımlılığın neden olduğu ilişkisel, maddi, akademik veya iş yaşamındaki sorunlar depresif ve kaygılı belirtilerin artmasına katkıda bulunabilir.

Bu nedenle bağımlılık değerlendirilirken kişinin eşlik eden psikolojik güçlüklerinin de ele alınması önemlidir.

Çocuklarda ve Ergenlerde Bağımlılık

Çocukluk ve ergenlik döneminde bağımlılık açısından özellikle erken yaşta madde kullanımı, yoğun ve kontrolsüz dijital kullanım veya oyun davranışı dikkatle değerlendirilmelidir.

Ergenlik döneminde arkadaş çevresi, aile ilişkileri, okul yaşamı ve kimlik gelişimi bağımlılık davranışlarının ortaya çıkmasında veya sürmesinde etkili olabilir.

Ebeveynlerin yalnızca davranışı yasaklamaya çalışmak yerine çocuğun veya ergenin neden bu davranışa yöneldiğini anlamaya çalışması önemlidir.

Özellikle okul başarısında belirgin düşüş, sosyal çevreden uzaklaşma, uyku düzeninin bozulması veya davranışın kontrol edilememesi durumunda profesyonel değerlendirme düşünülebilir.

Bağımlılık Ne Zaman Destek Gerektirir?

Kişi bırakmak veya azaltmak istediği halde bunu başaramıyorsa, bağımlılık günlük yaşamını etkiliyorsa veya davranış nedeniyle aile, iş, okul ya da maddi sorunlar ortaya çıkıyorsa profesyonel destek almak önemlidir.

Madde kullanımı söz konusu olduğunda fiziksel bağımlılık ve yoksunluk riski nedeniyle sağlık değerlendirmesi de gerekebilir.

Kişinin kendisine zarar verme düşünceleri, aşırı doz riski, ciddi yoksunluk belirtileri veya güvenliği tehdit eden başka bir durum varsa acil sağlık desteği alınmalıdır.

Bağımlılık İçin Psikolojik Destek

Psikolojik destek, kişinin bağımlılık davranışını hangi durumlarda sürdürdüğünü, davranışın hangi ihtiyaçlarla ilişkili olduğunu ve bırakma veya azaltma sürecinde hangi güçlükleri yaşadığını anlamasına yardımcı olabilir.

Danışmanlık sürecinde stres, dürtüler, tetikleyici durumlar, ilişkiler, günlük yaşam düzeni ve kişinin bağımlılık davranışıyla kurduğu ilişki ele alınabilir.

Madde bağımlılığında psikolojik desteğin yanında kişinin ihtiyacına göre psikiyatri ve tıbbi değerlendirme de sürecin önemli bir parçası olabilir.

Bağımlılıkta Psikolojik Danışmanlık Süreci

Psikolojik danışmanlık süreci kişinin kullandığı madde veya sürdürdüğü davranış, kullanım sıklığı, kontrol düzeyi ve yaşam üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesiyle başlayabilir.

Daha sonra bağımlılığı tetikleyen durumlar, kişinin davranış öncesinde ve sonrasında yaşadığı duygular, bırakma girişimleri ve karşılaştığı güçlükler ele alınabilir.

Süreçte kişinin tetikleyicilerini fark etmesi, dürtülerini yönetebilmesi, günlük yaşamını yeniden düzenlemesi ve bağımlılık davranışının yerine daha sağlıklı baş etme yolları geliştirmesi desteklenebilir.

Danışmanlık sürecinin kapsamı kişinin yaşına, bağımlılığın türüne, eşlik eden sorunlara ve ihtiyaçlarına göre değişebilir.

Bağımlılıkta Değişim ve İyileşme Süreci

Bağımlılıktan uzaklaşma her kişi için aynı şekilde ilerlemez. Bazı kişilerde bırakma kararı daha hızlı netleşirken bazı kişilerde değişim isteği zaman içinde güçlenebilir.

Süreç boyunca tetikleyici durumların fark edilmesi, bağımlılık davranışının yerine farklı baş etme yollarının geliştirilmesi ve yeniden başlama riskinin azaltılması üzerinde çalışılabilir.

Bağımlılıkta değişim yalnızca davranışı bırakmakla sınırlı değildir. Kişinin stresle, olumsuz duygularla, sosyal ilişkilerle ve günlük yaşamın zorluklarıyla nasıl başa çıktığını yeniden düzenlemesi de sürecin önemli bir parçası olabilir.

Sık Sorulan Sorular

Bazı kişilerde kullanım veya davranış zaman içinde azalabilir. Ancak kişi kontrol etmekte zorlanıyor, bırakma girişimleri başarısız oluyor veya bağımlılık günlük yaşamını etkiliyorsa kendiliğinden geçmesini beklemek yerine profesyonel destek almak daha uygun olabilir.

Evet. Kişi davranışını kontrol etmekte zorlandığını, bırakma girişimlerinin başarısız olduğunu veya yaşamının giderek bu davranış etrafında şekillendiğini fark edebilir. Ancak kişinin durumu tek başına değerlendirmesi her zaman yeterli olmayabilir.

Alkol, nikotin ve diğer psikoaktif maddelerin yanı sıra kumar gibi bazı davranışlar da bağımlılık kapsamında değerlendirilebilir. İnternet, oyun ve sosyal medya gibi alanlarda ise problemli kullanım görülebilir; ancak bunların klinik sınıflandırmalardaki yeri davranışa göre farklılık gösterir.

Sıklık tek başına yeterli değildir. Davranış üzerindeki kontrolün azalması, günlük yaşamın olumsuz etkilenmesi ve olumsuz sonuçlara rağmen devam edilmesi daha önemli göstergelerdir.

Kişiyi suçlamak veya küçümsemek yerine yaşadığı güçlüğü anlamaya çalışmak daha faydalı olabilir. Sınırları korumak, bağımlılığı destekleyen davranışlardan kaçınmak ve gerektiğinde profesyonel yardım konusunda cesaretlendirmek önemlidir.

Bağımlılıkta yalnızca karar verme değil, madde veya davranışla ilişkili güçlü istekler, alışkanlıklar, stres ve çevresel tetikleyiciler de rol oynayabilir. Bu nedenle “isterse bırakır” şeklindeki yaklaşım sorunun karmaşıklığını açıklamakta yetersiz kalabilir.

Bağımlılıkta yeniden kullanım veya davranışa yeniden yönelme görülebilir. Bu durum kişinin bütün ilerlemesinin yok olduğu anlamına gelmez. Tetikleyicilerin fark edilmesi ve yeniden başlama riskinin azaltılması değişim sürecinin önemli parçalarındandır.

Bağımlılığın neden olduğu sosyal, maddi ve ilişkisel sorunlar depresif veya kaygılı belirtilerin artmasına katkıda bulunabilir. Aynı zamanda bazı kişiler başlangıçta yaşadıkları kaygı veya depresif duygularla baş etmek için bağımlılık davranışına yönelebilir.

Kişi bırakmak veya azaltmak istediği halde başarılı olamıyorsa, bağımlılık işini, eğitimini, ilişkilerini veya sağlığını etkiliyorsa psikolojik danışmanlık için başvurabilir. Madde kullanımı söz konusu olduğunda gerekli tıbbi ve psikiyatrik değerlendirmeler de dikkate alınmalıdır.

Evet. Kişinin ihtiyaçlarına göre psikolog, psikiyatrist ve gerekli durumlarda diğer sağlık profesyonellerinin birlikte çalışması uygun olabilir. Özellikle madde kullanımında fiziksel sağlık, yoksunluk riski ve eşlik eden psikolojik durumlar birlikte değerlendirilmelidir.